„Ustalenie jednej historii jest absurdalne”

Szymon Piegza

- Historia jest skomplikowana, historia pokazuje, że byliśmy i aniołami i diabłami. Ustalenie jednej historii jest absurdalne  – mówi portalowi Polska Ma Sens Andrzej Stasiuk. Jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy zdradza również swoje przyszłe plany literackie.

W rozmowie z Szymonem Piegzą Stasiuk tłumaczy, dlaczego, jego zdaniem, polityka historyczna nowej władzy nie ma szansy powodzenia. Jego zdaniem „historia jest wyjątkowo delikatną materią, którą nie można manipulować”.

- Historia jest skomplikowana, historia pokazuje, że byliśmy i aniołami i diabłami. To wyjątkowo delikatna materia, którą należy badać, pielęgnować, a nie wykorzystywać do gry politycznej. Zabijamy w ten sposób własną pamięć. zatruwamy ją.

W myśl realizowanej przez obecną władzę polityki historycznej w najbliższym czasie w Polsce postanie kilka historycznych filmów, a nawet serial o żołnierzach wyklętych. Jednak zdaniem Stasiuka, współczesna polska literatura nie żyje historią.

- Nie znam współczesnych powieści  historycznych, więc nie wiem, co ekranizować. Trudno jednak wychodzić z założenia, że na skutek ministerialnej decyzji powstanie coś na miarę, powiedzmy książek Włodzimierza Odojewskiego, albo Stanisława Rembeka. Ale dobre filmy powstają często na podstawie książek całkiem przeciętnych. Jednak gdy się politycy biorą do sterowania sztuką, to nic dobrego z tego nie wychodzi. Najczęściej chała i kicz. Bo dzieła nie powstają na zamówienie. Dzieła powstają z wewnętrznej potrzeby artysty – ocenia Andrzej Stasiuk. Pierwszy raz wyznaje jednak, że sam  planuje książkę historyczną napisać.

To pomysł na poważnie? – dopytujemy.

Może nie klasyczną historyczną, bo to wydaje mi się nieco żmudne oraz nudne. Ale powieść, która rozpięta jest między teraźniejszością, a latami 40. tymi XX wieku. Granica sowiecko-hitlerowska na Bugu. Rodzinne strony mojego ojca. Spędzałem tam dużo czasu w dzieciństwie i młodości. Krew, strach, obce wojska,  uzbrojeni faceci pukający nocą do okien, chaos, bandyci, bohaterowie i zwykli ludzie próbujący przetrwać.

_

Andrzej Stasiuk – urodził się w 1960, prozaik i eseista. Autor takich książek jak Mury Hebronu, Dukla, Opowieści galicyjskie,  Jadąc do Babadag,  Dziennik pisany później, czy Grochów. Laureat  nagród, m.in. Międzynarodowej Nagrody Literackiej Vilenica 2008, Nagrody Literackiej Gdynia 2010, Nagrody Forum Ekonomicznego i Miasta Krakowa „Nowa Kultura Nowej Europy” im. Stanisława Vincenza 2011, Dorocznej Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2011 w dziedzinie literatury, Nagrody Literackiej m. st. Warszawy 2015 i Austriackiej Nagrody Państwowej w dziedzinie literatury europejskiej 2016.