Nigdy więcej

Witold Bereś

Wkład Marcina Kornaka w budowanie nowoczesnego, otwartego i tolerancyjnego społeczeństwa był wyjątkowy i stanowić będzie inspirację dla kolejnych pokoleń ludzi, którzy mają w sobie wrażliwość i energię do działania

Napaści na cudzoziemców, rasistowskie wyzwiska i groźby, a także przemarsze faszyzujących bojówek stały się w Polsce częstymi zdarzeniami. Przed zagrożeniem ze strony skrajnego nacjonalizmu i bezkarnością sprawców już od połowy lat dziewięćdziesiątych przestrzegał Marcin Kornak, twórca Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’.

NIGDY WIĘCEJ jest założoną przez Marcina Kornaka w 1996 roku niezależną, apolityczną organizacją ekspercką, która monitoruje incydenty na tle ksenofobicznym oraz wydaje antyrasistowski magazyn ‘NIGDY WIĘCEJ’. Prowadzi kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’.

Jednym z pierwszych sympatyków i przyjaciół Stowarzyszenia był Jacek Kuroń. Wsparcia w różnej formie udzielali m też między innymi Jan Karski, Szymon Wiesenthal i Jerzy Giedroyc. Uznanie dla „NIGDY WIĘCEJ” wyraził też osobiście prezydent USA Barack Obama podczas wizyty w Polsce w 2011 roku.

njl

Kim był Kornak (ur. 1968 – zm. 2014), założyciel Stowarzyszenia?

Od czasu wypadku, któremu uległ w wieku piętnastu lat, był osobą niepełnosprawną ruchowo – ale mówią o nim, że im wydawało się, że może zrobić mniej, tym robił więcej. Zajmował się np. promocją kultury niezależnej i tworzeniem tekstów piosenek dla zespołów rockowych walczących ze współczesnym faszyzmem.

SONY DSC

Marcin Kornak był autorem monumentalnej ‘Brunatnej Księgi’ – monitoringu ksenofobii, rasizmu i aktów dyskryminacji. W najnowszym numerze pisma ‘NIGDY WIĘCEJ’ znajduje się jej kontynuacja, wybór zdarzeń z lat 2014-2016, wśród których odnotowano m.in. pobicie romskiego poety Edwarda Dębickiego w Gorzowie Wlkp., atak łódzkich pseudokibiców na grupę studentów z Turcji, Iraku i Kazachstanu, rasistowskie groźby kierowane pod adresem czteroletniego dziecka w Rzeszowie, antysemicką pikietę Narodowego Odrodzenia Polski pod ambasadą Izraela, manifestacje ONR-u i Młodzieży Wszechpolskiej, podczas których skandowano ‘Znajdzie się kij na islamski ryj’, napaść na małżeństwo Hindusów we Wrześni oraz na Ukraińców w Kutnie, a także dewastację tablicy upamiętniającej obszar getta warszawskiego.

Był też głównym koordynatorem kampanii społecznych (w tym Muzyka Przeciwko Rasizmowi i Wykopmy Rasizm ze Stadionów) i autorem Brunatnej Księgi, opracowania danych poświęconych tzw. przemocy ksenofobicznej. W latach 2009–2014 ukazały się cztery publikacje z tego cyklu

okladka_150

W specjalnym numerze pisma poświęconego pamięci Kornaka czytamy:
‘Wkład Marcina Kornaka w budowanie nowoczesnego, otwartego i tolerancyjnego społeczeństwa był wyjątkowy i stanowić będzie inspirację dla kolejnych pokoleń ludzi, którzy mają w sobie wrażliwość i energię do działania’ – napisał były minister spraw zagranicznych i marszałek sejmu Radosław Sikorski. O zasługach Marcina Kornaka pisze były prezydent Aleksander Kwaśniewski: ‘Był odważnym człowiekiem o wielkim sercu, który poświęcił wiele lat budowaniu świata pozbawionego dyskryminacji. Zapoczątkował wiele pięknych inicjatyw na rzecz tolerancji i promocji wielokulturowości, które wzbogaciły nasze społeczeństwo’. Zaś Elżbieta Janicka podkreśla: ‘Był bardzo świadomy tego, że faszyzm nie jest tylko ekscesem czy problemem marginesu, lecz zjawiskiem obecnym w głównym nurcie kultury i elicie społeczeństwa. Bez niego wiele spraw, wiele aktów przemocy przepadłoby bez śladu’.
Rafał Pankowski (ur. w 1976 r.), po śmierci Kornaka jest jednym z liderów Stowarzyszenia. Jako pierwszy stypendysta-Polak ukończył Eton College w Wielkiej Brytanii, studiował na Uniwersytecie Oksfordzkim oraz nauki polityczne na Uniwersytecie Warszawskim, doktorat w dziedzinie socjologii kultury uzyskał w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych UW. Od 1996 roku jest zastępcą naczelnego magazynu „NIGDY WIĘCEJ”.

Udzielił niedawno znakomitego wywiadu na łamach tegoż magazynu:

– W opublikowanej ostatnio przez Pana książce „Rasizm a kultura popularna” pisze Pan właśnie o rasizmie dzisiejszym, rasizmie obecnym w otaczającej nas kulturze. Jakie są jego najważniejsze źródła, gdzie on rezyduje?
– W książce starałem się pokazać wielopostaciowość tego zjawiska. Rasizm we współczesnej kulturze ma bowiem wiele twarzy, pojawia się na najrozmaitszych poziomach, w różnych formach i z różną intensywnością. Opisałem to na kilku przykładach, począwszy od bardzo ekstremalnej subkultury, jaką jest tzw. narodowosocjalistyczny black metal, łączący neonazizm z neopoganizmem i satanizmem, poprzez rozmaite pomysły neofaszystowskich środowisk określających się jako narodowo-radykalne, aż po przejawy rasizmu w kulturowym mainstreamie czy w ponadnarodowej popkulturze globalnej. Właśnie szeroko pojęta kultura popularna jest dzisiaj podstawowym polem przejawiania się rasizmu. Jej granice nie są łatwe do oznaczenia, bo wytycza je powszechna dostępność danego produktu czy fenomenu. W czasach technologicznego przełomu w mediach elektronicznych taka dostępność dotyczy w zasadzie wszystkich, czy prawie wszystkich, zjawisk kulturowych. Kultura popularna okazuje się tym samym synonimem współczesnej kultury w ogóle”.

Stowarzyszenie i pismo „NIGDY WIĘCEJ” z założenia nigdy nie ubiegały się ani nie zamierzają się ubiegać o dofinansowanie z funduszy państwowych.
Nie tylko dlatego – starajcie się temu stowarzyszeniu pomóc ze wszystkich sił.

Więcej informacji o stowarzyszeniu – tutaj.

w ramach projektu „Życzliwa Polska ma Sens” – sfinansowano ze środków Fundacji PZU/Partner Fundacja PZU

logo-pzu